Beslissingen investeringsplannen 2026-2035 netbeheerders

De Vlaamse Nutsregulator (VNR) beoordeelde de investeringsplannen van de distributienetbeheerders voor aardgas en elektriciteit en de beheerder van het plaatselijk vervoernet van elektriciteit. Die plannen moeten een zicht geven op de nodige investeringen in het aardgas- en elektriciteitsnet in de periode 2026-2035. Eerder organiseerden Fluvius en Elia daarover elk een openbare raadpleging.

Investeringsplannen distributienetbeheerders - aardgas

De Vlaamse Nutsregulator (VNR) stelt vast dat de investeringsplannen 2026-2035 verder bouwen op de vorige investeringsplannen en dat er weinig capaciteitsproblemen zijn.

De VNR keurt de investeringsplannen van de distributienetbeheerders voor aardgas goed onder voorwaarden. De VNR stelde namelijk tijdens zijn analyse een aantal fouten in de data vast. Bij de publicatie van de finale investeringsplannen moeten de distributienetbeheerders die gegevens corrigeren. Fluvius moet het aangepaste investeringsplan binnen de 90 dagen publiceren op haar website.  

In de toekomst moeten aardgasdistributienetbeheerders volgens de nieuwe Gasrichtlijn ook netontmantelingsplannen indienen, wanneer delen van hun netten ontmanteld moeten worden door een daling van de gasvraag.

Investeringsplannen distributienetbeheerders - elektriciteit

De VNR stelt vast dat de investeringsplannen 2026-2035 verder bouwen op de vorige investeringsplannen. Ze bevatten een aantal positieve evoluties. Zo hebben de distributienetbeheerders hun netstudiemethodologieën verfijnd en verbeterd, zoals een slimmere en gerichtere strooiing van de toekomstverwachtingen over het net en het gebruik van inzichten uit digitale meetdata en de input van lokale besturen. 

De VNR keurt de investeringsplannen van de distributienetbeheerders voor elektriciteit goed onder voorwaarden. De VNR stelde tijdens zijn analyse namelijk een aantal fouten in de data vast. Bij de publicatie van de finale investeringsplannen moeten de distributienetbeheerders die gegevens corrigeren. Fluvius moet het aangepaste investeringsplan binnen de 90 dagen publiceren op haar website.  

De VNR formuleerde verder enkele aandachtspunten. Daarmee moeten de distributienetbeheerders rekening houden in hun volgend investeringsplan (2028-2037). De belangrijkste aandachtspunten zijn:

• aandacht voor correcte en consistente data met duidelijke definities;
• opname van een allesomvattende beschrijving van de netstudiemethodologieën;
• verder onderzoek naar de impact van de integratie van grote hoeveelheden batterijen in het net.

De VNR zal de verdere uitwerking van het ‘afwegingskader netinvestering en flexibiliteit’ opvolgen via een apart traject, dat recent werd ingevoerd door het decreet rond flexibele aansluitovereenkomsten. 

Verder wil de VNR actief op de hoogte gehouden worden van belangrijke evoluties in de ontwikkeling van de distributienetten. De VNR vraagt Fluvius om met hoge prioriteit verder te werken aan een goede afstemming met Elia, zodat toekomstverwachtingen, netstudiemethodologieën en investeringsnoden goed op elkaar aansluiten. 

De VNR spoort Fluvius verder aan om snel werk te maken van de vernieuwde capaciteitswijzer in Fluvius Open Data. Zo krijgen (kandidaat)netgebruikers zo snel mogelijk een beter inzicht in de situatie van het net.

Investeringsplan Elia - plaatselijk vervoernet van elektriciteit

De VNR oordeelt dat het investeringsplan voor 2026-2035 van Elia, beheerder van het plaatselijk vervoernet van elektriciteit, onvoldoende inspeelt op de huidige investeringsnoden en niet voldoet aan een aantal vereisten. 

Elia moet daarom binnen de 90 dagen een aangepast investeringsplan 2026-2035 opmaken en ter goedkeuring indienen bij de VNR. 

Het investeringsplan moet concreet genoeg zijn, zeker voor de korte termijn 2026-2028. De VNR vraagt Elia om haar benadering van ‘indicatief’ investeringsprogramma en de vrijblijvend geformuleerde ‘globale disclaimer’ in het investeringsplan te vervangen door een engagement in overeenstemming met de vereisten in het Energiedecreet.

Over een aantal zaken vraagt de VNR meer transparantie. Zo vraagt hij om in het publieke investeringsplan bij de investeringsprojecten de indienststellingsdatum aan te vullen. En om bijkomende verduidelijking over de betekenis van de statussen van projecten op te nemen. Zo kunnen stakeholders de status van de netinvesteringen juist interpreteren.

Elia voorziet een versnelling van de geplande investeringen ten opzichte van het vorige investeringsplan. Onderstaande figuur toont het aantal gerealiseerde en geplande investeringsprojecten.

Voor 2026-2028 voorziet Elia echter weinig projecten voor versterkingen op de koppelpunten tussen het Vlaamse distributienet en het Elia-net in Vlaanderen, ondanks de nood om de transformatiecapaciteit op die koppelpunten te versterken. Dat stond al sinds het vorige investeringsplan 2023-2032 nadrukkelijk op de radar. 

Onderstaande grafiek toont het aantal gerealiseerde en geplande investeringsprojecten met een versterking van koppelpunten. Elia realiseerde in de voorbije jaren slechts een beperkt aantal versterkingen. Ook voor de komende jaren ziet de VNR te weinig actie en geen versnelling, ondanks de urgente noden die Elia in het investeringsplan zelf benoemt. 

Daarom vraagt de VNR om, in overleg met Fluvius, te analyseren of er op korte termijn (periode 2026-2028) bijkomende knelpunten op de koppelpunten aangepakt kunnen worden. 

Verder vraagt de VNR meer transparantie over de samenhang tussen: 

• de actuele noden voor versterking van de transformatiecapaciteit op de koppelpunten;
• en de eventuele gelinkte beperkingen en investeringsnoden op het hogerliggende net.

Ook is de VNR bezorgd over de mate waarin Elia investeringen die gepland waren op korte termijn ook effectief realiseert, als hij vergelijkt met het vorige investeringsplan 2023-2032. Daarom vraagt hij om een update van de gerealiseerde investeringen tot minstens eind 2025.

Tenslotte vraagt de VNR om een aantal correcties en verduidelijkingen aan bepaalde gerapporteerde projecten door te voeren, zoals afgestemd met Elia tijdens de analyse van het investeringsplan.

De VNR wenst nu verder constructief in overleg te gaan met Elia over het aan te passen investeringsplan 2026-2035.

Aandachtspunten voor het volgend investeringsplan 2028-2037

De VNR formuleerde ook aandachtspunten waarmee Elia rekening moet houden in het volgend investeringsplan 2028-2037, in te dienen in het najaar van 2027. De Vlaamse Nutsregulator: 

• stelt vast dat het investeringsplan 2026-2035 nog niet voldoet aan de voorwaarde uit de beslissing bij het vorige investeringsplan 2023-2032 rond afstemming met de distributienetbeheerders. Omdat die omzetting nog onvolledig is, schuift de VNR die voorwaarde door naar het volgende investeringsplan 2028-2037.
• verwacht dat Elia haar aannames over toekomstverwachtingen en methodologieën verder afstemt op die van de distributienetbeheerders, maar dan over de volledige looptijd van het investeringsplan.
• vereist dat het investeringsplan 2028-2037 een hoge omzettingsgraad voor de korte‑termijnprojecten rapporteert.

De VNR zal ook voor het plaatselijk vervoernet de verdere uitwerking van het ‘afwegingskader netinvestering en flexibiliteit’ beoordelen via een apart traject. 

Verder wil de VNR actief op de hoogte gehouden worden van belangrijke evoluties binnen de ontwikkeling van het plaatselijk vervoernet.