Hoe ziet de waterfactuur voor gezinnen eruit?

De waterfactuur voor gezinnen bestaat uit drie onderdelen:

  1. De kraanwaterprijs voor de productie en levering van drinkwater.
  2. De kosten voor het afvoeren van afvalwater via de riolering.
    (gemeentelijke saneringsbijdrage of -vergoeding)
  3. De kosten voor het zuiveren van afvalwater in de zuiveringsinstallaties.
    (bovengemeentelijke saneringsbijdrage of -vergoeding)


Elk van die onderdelen bestaat uit:

  • een vastrecht: een vast bedrag dat losstaat van jouw waterverbruik;
  • een variabele prijs: een bedrag dat afhangt van hoeveel water je verbruikt.

Vastrecht

Je betaalt het vastrecht  per wooneenheid of per watermeter. Het staat los van je werkelijke waterverbruik. In totaal betaal je 100 euro per jaar. Hieronder vind je een opsplitsing van het vastrecht per onderdeel van de waterfactuur.

Onderdeel van de waterfactuurVastrechtKorting
Levering kraanwater50 euro per woning10 euro per bewoner
Afvoer afvalwater (gemeentelijke bijdrage)30 euro per woning6 euro per bewoner
Zuivering afvalwater (bovengemeentelijke bijdrage)20 euro per woning4 euro per bewoner
Totaal100 euro per woning20 euro per bewoner

Heb je een meter met een grote capaciteit? Dan kan er een capaciteitsvergoeding aangerekend worden.

Variabele prijs 

De variabele prijs hangt af van jouw waterverbruik. Dat wordt uitgedrukt in kubieke meter (m³).

Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen:

  • Basistarief
    Het basistarief betaal je voor een basisverbruik van 30 m³ per wooneenheid. Daar komt 30 m³ per gedomicilieerde bewoner bij.
  • Comforttarief
    Verbruik je meer dan het toegewezen basisverbruik? Dan betaal je voor dat extra verbruik het comforttarief. Dat tarief is het dubbele van het basistarief.

Welke kosten dekt de kraanwaterprijs?

De kraanwaterprijs dekt de kosten voor:

  • het oppompen en behandelen van water;
  • het transport via het leidingnet;
  • de levering van drinkwater tot aan de watermeter.


De kraanwaterprijs bestaat uit een vastrecht en een variabele prijs op basis van uw waterverbruik.

De tarieven van het variabele deel verschillen per waterbedrijf en worden vastgesteld binnen de geldende tariefregulering.

Sociaal tarief

Heb je recht op sociaal tarief? Dan krijg je 80 % korting op alle onderdelen van je waterfactuur.

Interactieve kaart variabele prijs voor de drinkwatercomponent per drinkwaterbedrijf

Variabele prijs: basistarief in €/m³, excl. 6% btw, geldig vanaf 1 januari 2026

Welke kosten betaal je voor het afvoeren en zuiveren van het afvalwater?

Je gebruikt kraanwater

Dan betaal je een gemeentelijke saneringsbijdrage voor het afvoeren van je afvalwater via de riolering. Nadat afvalwater via de riolering wordt afgevoerd, moet het worden gezuiverd in de zuiveringsstations. Daarvoor betaal je een bovengemeentelijke saneringsbijdrage. Beide bijdragen worden aangerekend via jouw waterfactuur en bestaan uit een vastrecht en een variabele prijs.

Je gebruikt grondwater uit een eigen waterput

Dan betaal je een gemeentelijke saneringsvergoeding voor het afvoeren van je afvalwater via de riolering. Nadat afvalwater via de riolering wordt afgevoerd, moet het worden gezuiverd in de zuiveringsstations. Daarvoor betaal je een bovengemeentelijke saneringsvergoeding. Beide vergoedingen worden aangerekend door het waterbedrijf en bestaan uit een vastrecht en een variabele prijs.

De bovengemeentelijke vergoeding vervangt sinds 1 januari 2026 de vroegere heffing op de waterverontreiniging.

De variabele prijs wordt berekend op basis van een forfaitair waterverbruik:

  • Gebruik je uitsluitend grondwater uit een eigen waterput? Dan wordt gerekend met 30 m³ per gedomicilieerde bewoner per jaar.
  • Gebruik je zowel grondwater als kraanwater? Dan wordt voor het grondwater gerekend met 10 m³ per gedomicilieerde bewoner per jaar. Voor het kraanwater betaal je de bijdrage op basis van het gemeten verbruik.

Gebruik je zowel een eigen waterwinning als kraanwater? En betaal je een vastrecht voor kraanwater? Dan betaal je geen tweede vastrecht voor je eigen waterwinning. Alleen de variabele prijs wordt afzonderlijk berekend.

Ik gebruik grondwater uit een eigen waterput en mijn woning ligt in een rode zone. Welke kosten betaal ik?

Ligt je woning in een rode zone (individueel te optimaliseren buitengebied)? Dan betaal je geen bovengemeentelijke saneringsvergoeding voor de zuivering, maar een heffing op de waterverontreiniging aan de Vlaamse Milieumaatschappij.

Interactieve kaart variabele prijs voor rioleringscomponent per gemeente

Variabele prijs: basistarief in €/m³, excl. 6% btw, geldig vanaf 1 januari 2026

Waarom verschillen de tarieven per gemeente?

Je rioolbeheerder stelt de tarieven voor de gemeentelijke saneringsbijdrage of -vergoeding vast. Daardoor kunnen de kosten verschillen van gemeente tot gemeente. 

De variabele prijs voor de gemeentelijke saneringsbijdrage (of -vergoeding) mag maximaal 1,15 keer hoger zijn dan de variabele prijs voor de bovengemeentelijke bijdrage (of -vergoeding).

Het basistarief voor de bovengemeentelijke saneringsbijdrage (of -vergoeding) bedraagt 1,7019 euro per m³ in 2026.

Je zuivert je afvalwater in een individuele behandelingsinstallatie voor afvalwater

Een individuele behandelingsinstallatie voor afvalwater (IBA) zuivert het huishoudelijke afvalwater van een woning die niet is aangesloten op het rioleringsnet.

Plaatst en onderhoudt de gemeente, het waterbedrijf of de rioolbeheerder de IBA? Dan betaal je daarvoor een IBA-bijdrage of IBA-vergoeding. De IBA-bijdrage of -vergoeding bedraagt maximaal 2,15 keer het tarief voor de bovengemeentelijke saneringsbijdrage.

Plaats en onderhoud je zelf een goedwerkende IBA, omdat aansluiting op een openbare rioolwaterzuiveringsinstallatie niet mogelijk is? 

Dan kom je in de meeste gemeenten in aanmerking voor een vrijstelling van de gemeentelijke bijdrage of -vergoeding. Ook voor de bovengemeentelijke bijdrage en heffing op waterverontreiniging, krijg je een vrijstelling.

Hoe vraag je een vrijstelling aan voor de gemeentelijke bijdrage of -vergoeding, bovengemeentelijke bijdrage en heffing?

  1. Dien een aanvraag in bij je gemeentebestuur.
  2. De gemeente onderzoekt je aanvraag en stelt een IBA-attest op.
  3. Binnen drie maanden bezorgt de gemeente het attest aan je waterbedrijf.
  4. Je ontvangt zelf ook een kopie van het attest.

Het IBA-attest is vijf jaar geldig. Daarna moet je een nieuwe aanvraag indienen om de vrijstelling te behouden.

Meer weten? https://vmm.vlaanderen.be/feiten-cijfers/water/waterfactuur/tarieven-eigen-waterwinners

Gemiddelde waterprijs voor gezinnen in Vlaanderen

Benieuwd naar de gemiddelde waterprijs voor verschillende gezinsprofielen over de jaren heen?

Veelgestelde vragen over de waterfactuur

Waarom betaal ik voor afvalwater?

De waterfactuur omvat niet alleen de levering van drinkwater. Ook het afvoeren en zuiveren van afvalwater brengt kosten met zich mee.

Waarom verschilt de waterfactuur per gemeente?

De waterfactuur kan verschillen naargelang je woonplaats. Dat komt doordat zowel gemeenten als waterbedrijven verschillende tarieven kunnen hanteren. Daardoor betaal je voor eenzelfde waterverbruik niet overal hetzelfde bedrag.

Wat is het verschil tussen het basis- en comforttarief?

Het basistarief geldt voor een bepaald basisverbruik. Voor verbruik boven dat niveau wordt het dubbele aangerekend.

Hoeveel bedraagt een capaciteitsvergoeding?

Sommige waterbedrijven rekenen voor watermeters met een grotere diameter een capaciteitsvergoeding aan. Via deze vergoeding betaal je voor de levering van een bepaald debiet, afhankelijk van de diameter van je watermeter. De voorwaarden, diameters en tarieven verschillen per waterbedrijf. Raadpleeg daarvoor de tarieven van je waterbedrijf.

Wie bepaalt de tarieven?

De tarieven worden vastgelegd volgens de geldende regelgeving en verschillen naargelang het onderdeel van de waterfactuur. De Vlaamse Nutsregulator keurt de drinkwatertarieven goed en houdt toezicht op de saneringstarieven.

Waar kan ik terecht met vragen over mijn factuur?

Je drinkwaterbedrijf is het eerste aanspreekpunt voor vragen over je factuur, meterstanden, verbruik of betalingen. Voor vragen over waterheffingen of voor algemene informatie over de waterfactuur kan je terecht bij het gratis nummer 1700 van de Vlaamse overheid.

Laatste update:

24 september 2026
Blijf je graag op de hoogte van de laatste ontwikkelingen in de nutssector?

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief