Netcongestie

Netcongestie voorkomen en flexibiliteit beter benutten: onze acties in 2026

Door de toenemende elektrificatie van onze samenleving neemt de druk op sommige plaatsen op het elektriciteitsnet toe. Elektrische voertuigen, batterijen, warmtepompen, e-boilers en datacenters zorgen voor een stijgende vraag naar netcapaciteit.

Op sommige plaatsen dreigt netcongestie te ontstaan. Om dat te voorkomen is het nodig om te investeren in het elektriciteitsnet, het bestaande net beter te benutten en flexibiliteit beter te gebruiken. De Vlaamse Nutsregulator draagt daar in 2026 op verschillende manieren aan bij. Zo willen we nieuwe aansluitingen mogelijk maken en de betrouwbaarheid van het energiesysteem waarborgen.

Waarom werken we rond netcongestie?

Netcongestie ontstaat wanneer het elektriciteitsnet onvoldoende capaciteit heeft om alle gevraagde transporten van elektriciteit op hetzelfde moment mogelijk te maken.

Netbeheerders willen die situaties vermijden. Daarom beoordelen de netbeheerders aanvragen voor nieuwe grote aansluitingen vandaag al kritischer op plaatsen waar het net zwaar belast is.

De Vlaamse Nutsregulator werkt al meerdere jaren aan oplossingen voor die uitdaging. Flexibiliteit benutten en netcongestie vermijden is één van de speerpunten in ons ondernemingsplan voor 2026. We zetten in op verschillende actiepunten om congestieproblemen op het elektriciteitsnet te vermijden en aan te pakken.

Investeringen in het elektriciteitsnet

Een sterk en toekomstgericht elektriciteitsnet blijft de belangrijkste manier om netcongestie te voorkomen.

Daarom beoordelen we de investeringsplannen van de netbeheerders kritisch. De investeringsplannen geven een zicht op de nodige investeringen in het elektriciteitsnet in de periode 2026-2035.

Technische reglementen aanpassen

Naast investeringen in het net passen we ook de technische reglementen aan. Zo creëren we een kader dat flexibiliteit beter mogelijk maakt en beschikbare netcapaciteit efficiënter benut. Dat deden we in drie verschillende trajecten.

Eerste traject: technische flexibiliteit uitbreiden (afgerond in maart 2026)

In maart 2026 voerden we verschillende wijzigingen door in het Technisch Reglement voor de Distributie van Elektriciteit (TRDE).

Wat veranderde?

• We breidden het toepassingsgebied van technische flexibiliteit uit naar batterijen met een vermogen onder 1 MVA.
• Netbeheerders kunnen voortaan informatie ontvangen over de beschikbaarheid van elektriciteitsproductie- en opslaginstallaties vanaf 1 MW.
• Verruiming van de technologiekeuze voor telecontrole.

Tweede traject: flexibele aansluitingen mogelijk maken (afgerond in juni 2026)

In juni 2026 werkten we het kader voor flexibele aansluitingsovereenkomsten verder uit in het Technisch Reglement voor de Distributie van Elektriciteit (TRDE) en het Technisch Reglement voor het Plaatselijk Vervoernet van Elektriciteit (TRPV).

Wat verandert er?

• Netbeheerders kunnen nu flexibele aansluitingsovereenkomsten aanbieden in gebieden waar de beschikbare netcapaciteit beperkt is.
• Nieuwe netgebruikers kunnen daar al aansluiten in afwachting van een geplande netversterking.
• In tussentijd moeten zij op bepaalde momenten flexibel omgaan met hun elektriciteitsverbruik. Wordt het net zwaar belast? Dan moeten zij bijvoorbeeld tijdelijk minder elektriciteit afnemen als de netbeheerders dat vragen. Zo’n aansluiting noemen we een aansluiting met “Fall-Back Flex” en is er voor bedrijven.

Wat verwachten we nu van de netbeheerders?

Fluvius en Elia zullen hun:

• type-flexibele aansluitingsovereenkomsten;
• netstudiemethodologieën;
• activatievolgordes;

na een openbare raadpleging ter goedkeuring aan ons voorleggen.

Nog een belangrijke wijziging

We brachten ook de aansluitingsprocedure op het plaatselijk vervoernet van elektriciteit in lijn met de procedure voor het transmissienet.

Daardoor ontmoedigen we reserveringen van netcapaciteit zonder concreet aansluitingsproject en kunnen de netbeheerders de beschikbare capaciteit efficiënter toewijzen.

Derde traject: efficiënter gebruik van bestaande capaciteit (start najaar 2026)

In een derde traject onderzoeken we hoe we de bestaande netinfrastructuur en toegekende netcapaciteit beter kunnen benutten.

Wat onderzoeken we?

• We bekijken of en hoe we ongebruikt toegekend aansluitingsvermogen kunnen benutten.
• Zo kunnen we ongebruikte capaciteit opnieuw beschikbaar maken voor andere netgebruikers die vandaag moeilijk een aansluiting krijgen.
• Het doel is de beschikbare netcapaciteit zo efficiënt mogelijk te gebruiken.

Flexibiliteit beter benutten

Flexibiliteit kan netcongestie helpen voorkomen. Daarom volgen we nauwgezet op hoe de netbeheerders de afweging maken tussen:

• investeren in bijkomende netinfrastructuur;
• het gebruik van flexibiliteit.

Daarnaast zullen we de geactualiseerde marktproducten flexibiliteit van Fluvius voor congestiebeheer beoordelen en volgen we de markttesten van Fluvius verder op.

We blijven ook toezien op de correcte inzet van niet-marktgebaseerde flexibiliteit.

Aansluitingscontracten beoordelen

Fluvius en Elia werkten elk een nieuwe versie van hun aansluitingscontracten uit.

Fluvius

De nieuwe versie van het aansluitingscontract van Fluvius keurden we begin augustus 2026 onder voorwaarden goed.

Bij onze beoordeling hielden we rekening met de congestieproblematiek.

Om flexibele aansluitingsovereenkomsten in de praktijk mogelijk te maken, zal Fluvius nog een volgende, nieuwe versie van het aansluitingscontract uitwerken en ter goedkeuring voorleggen.

Elia

We beoordelen ook een nieuwe versie van het aansluitingscontract van Elia. Die versie houdt al rekening met het kader rond flexibele aansluitingsovereenkomsten in het TRPV.

Meer weten?

• Lees het flexibiliteitsrapport
• Raadpleeg ons ondernemingsplan 2026
• Bekijk onze lopende en gesloten consultaties
• Bekijk de informatie over netcongestie op de website van Fluvius